Firstly, let me introduce myself, my name is Nathaniel James and I’ve recently joined West Wales Rivers Trust as their “Rheidol Restoration Project Officer”, a role I am very excited about and hope great projects will come from!

I started my role in September and since starting I have been getting out in the field learning the extensive Rheidol catchment. So far I have carried out walk over surveys of the main stem of the Rheidol from where it meets the sea at Aberystwyth to its steep valley scattered with impressive falls to its source at Plynlimon.

I have also spent time exploring the smaller tributaries of the Rheidol. These small streams are often where the sea trout, which the Rheidol is renowned for welcoming back each year as they return from the ocean to the streams of their birth. The sea trout of Rheidol are amongst some of the largest in Wales, owing to quick growth rates and rich feeding along the Welsh Coastline. However, no matter how good feeding at sea for these fish known as “Sewin” (the silver/shining ones) they must have good juvenile habitat to ensure they make it through their first tough few years of life.

One of the focus areas so far in my surveying has been the picturesque stream, the Melindwr. This stream is the main easily accessible tributary of the Rheidol below Cwm Rheidol Dam and it flows through a mixture of domestic and farming land with old mills dotted about the lower stretch as it twists through the village of Dolypandy. The Melindwr is already showing opportunities for improvement, yet it is also apparent that it holds a great population of wild Brown trout and a host of bird species such as Wagtails, Dippers and if you are lucky, Kingfishers!

It has been great throughout my visits to this stream to meet such engaged landowners that share the same enthusiasm as I for the wonderful variety of nature the Melindwr Valley provides a home to. No visit to this part of Wales is complete without spotting a few Red Kites, a species which has come back from the brink in West Wales. According to landowners, Melindwr Valley was one of the few remaining strongholds for Red Kites during their near extinction between 1871-1960 thereafter efforts across Wales saw kites slowly increase in numbers. One can’t help but hope that Melindwr, as it did for the Kites, could be one of the remaining strongholds for Sea Trout in the Rheidol and I am optimistic for the future of this great river!

Over the next few weeks, the WWRT team and I will be putting together a series of improvement project plans for the river which we will be aiming to source funding for. Watch this space!

This project is funded by Welsh Government’s Landfill Disposals Tax Communities Scheme, administered by WCVA.


Yn gyntaf, gadewch i mi gyflwyno fy hun, fy enw i yw Nathaniel James ac rwyf wedi ymuno ag Ymddiriedolaeth Afonydd Gorllewin Cymru yn ddiweddar fel eu “Swyddog Prosiect Adfer Rheidol”, rôl rwy’n gyffrous iawn yn ei gylch ac yn gobeithio y daw prosiectau gwych!

Dechreuais fy rôl ym mis Medi ac ers dechrau rwyf wedi bod yn mynd allan yn y maes gan ddysgu dalgylch helaeth Rheidol. Hyd yn hyn rwyf wedi gwneud taith gerdded dros arolygon o brif bonyn y Rheidol o ble mae’n cwrdd â’r môr yn Aberystwyth i’w chwm serth wedi’i wasgaru â disgyniadau trawiadol i’w ffynhonnell yn Plynlimon.

Rwyf hefyd wedi treulio amser yn archwilio is-lwybrau llai y Rheidol. Mae’r ffrydiau bach hyn yn aml lle mae’r brithyll môr, y mae’r Rheidol yn enwog am ei groesawu’n ôl  bob blwyddyn wrth iddynt ddychwelyd  o’r cefnfor i nentydd eu geni. Mae  brithyll  môr  Rheidol ymhlith rhai o’r mwyaf yng Nghymru, oherwydd cyfraddau twf cyflym a bwydo cyfoethog ar hyd Arfordir Cymru. Fodd bynnag, ni waeth pa mor dda y mae bwydo ar y môr ar gyfer y pysgod hyn a elwir yn “Sewin” (y rhai arian/disglair) rhaid iddynt gael cynefin ieuenctid da i sicrhau eu bod yn ei wneud drwy eu blynyddoedd anodd cyntaf o fywyd.

Un o’r meysydd ffocws hyd yma yn fy arolwg fu’r ffrwd pictiwrésg, y Melindwr. Y ffrwd hon yw prif lwyth y Rheidol islaw Cwm Rheidol Dam ac mae’n llifo drwy gymysgedd o dir domestig a ffermio gyda hen felinau wedi’u dotio am y darn isaf wrth iddo gefeillio drwy bentref Dolypandy. Mae Melindwr eisoes yn dangos cyfleoedd i wella, ac eto mae hefyd yn amlwg bod ganddi boblogaeth wych o brithyll Brown gwyllt a llu o rywogaethau adar fel Cyflogau, Dippers ac os ydych yn lwcus,  Kingfishers!

Bu’n wych drwy gydol fy ymweliadau â’r ffrwd hon i gwrdd â thirfeddianwyr mor ymroddedig sy’n rhannu’r un brwdfrydedd â mi am yr amrywiaeth wych o natur y mae Dyffryn Melindwr  yn darparu cartref iddo. Nid oes ymweliad â’r rhan hon o Gymru wedi’i gwblhau heb sylwi ar Barcud coch, rhywogaeth sydd wedi dod yn ôl o’r dibyn yng Ngorllewin Cymru. Yn ôl tirfeddianwyr,  Cwm Melindwr oedd un o’r ychydig gadarnleoedd a oedd yn weddill ar gyfer y Barcud Coch yn ystod eu difodiant agos rhwng 1871-1960 wedi hynny gwelodd y barcud yn cynyddu’n araf yn y niferoedd. Ni all rhywun helpu ond gobeithio y gallai Melindwr, fel y gwnaethi’r Kites, fod yn un o’r cadarnleoedd sy’n weddill ar gyfer Brithyll Môr yn y Rheidol ac rwy’n optimistaidd ar gyfer dyfodol  yr  afon fawr hon!

Dros yr wythnosau nesaf, bydd tîm WWRT a mi yn llunio cyfres o gynlluniau prosiect gwella ar gyfer yr afon y byddwn yn anelu at gael cyllid ar eu gyfer. Gwyliwch y gofod hwn!

Ariennir y prosiect hwn gan Gynllun Cymunedau Treth Gwaredu Tirlenwi Llywodraeth Cymru, a weinyddir gan CGGC.